Sześć powodów, dla których warto wrócić do Kadyn20.09.2018

Jeśli jeszcze nigdy nie byliście w tym malowniczym miejscu - żałujcie. Jeśli byliście, ale spowszedniały wam tamtejsze uroki, jeszcze nic straconego. Z każdym rokiem Kadyny potrafią zaskoczyć nawet rodowitych mieszkańców swoimi atrakcjami. Jest to miejsce zarówno dla miłośników ciszy i spokoju, jak i dla tych preferujących aktywniejszy sposób spędzania wolnego czasu. Wnikając w historię pewnych miejsc lub odkrywając kolejne zakamarki okolic Kadyn, można się prawdziwie zafascynować różnorodnością tego miejsca.

Ze swojej strony redakcja nadjeziorami.com wystawiła sobie za cel wskazać przynajmniej 6 powodów, dla których warto wrócić do Kadyn.

1. Natura

Jednym z przyciągających turystów miejsc jest ogrodzony drewnianym płot ponad 700letni majestatyczny dąb im. Jana Bażyńskiego.

Drzewo to jest niemym świadkiem neizliczonych dramatycznych czy romantycznych scen i doniosłych wydarzeń. Jego średnica wynosi ok 10 metrów, zaś wysokie jest na 25 metrów. Rośnie przy drodze w towarzystwie innych kilkusetletnich dębów, a samemu jest pomnikiem natury. Nosi imię dawnego właściciela Kadyn, czyli Jana Bażyńskiego, którego zapewne dobrze kojarzycie. Bażyński był rycerzem i politykiem, lokalnym bohaterem narodowym. To właśnie za jego sprawą sporą część terenów Prus przyłączono do Korny za czasów Kazimierza Jagiellończyka.

Dąb objęty jest ochroną pomnikową od 1962 r. Jak już wspomnieliśmy szacowany wiek drzewa ok. 700 lat lecz wg Cezarego Pacyniaka „Najstarsze drzewa w Polsce” dąb liczy 717 lat w tym momencie. Stan pomnikowego drzewa niestety nie jest najlepszy, pień posiada olbrzymią dziuplę, do której zmieściłoby się kilkanaście rosłych osób. Według danych Nadleśnictwa Elbląg „Bażyński” był konserwowany w 1993, 1996 i 2000 r., dodatkowo w 2000 r. wykonano specjalny system melioracji i jednoczesnego napowietrzania korzeni (który być może został zniszczony podczas niedawnego remontu drogi). „Dąb Bażyńskiego” jest jednym z 7 dębów stanowiących grupowy pomnik przyrody. Pozostałe rosną w szpalerze wzdłuż alejki równoległej do szosy. Opisana grupa pomnikowych dębów to zaledwie ułamek spośród kilkudziesięciu okazałych drzew objętych ochroną pomnikową w Kadynach oraz lasach otaczających wieś.

W samej wsi oraz najbliższej okolicy zachowała się bardzo duża ilość sędziwych drzew, status pomnika przyrody posiada ponad 160 obiektów przyrody ożywionej (pojedyncze okazy, grupy drzew oraz aleje).

GPS N 54°17′44.6″, E 19°29′14.1″

2. Rękodziała ludowe

Cesarska Majolika Za czasów pruskich okoliczne ziemie określano nazwą zbliżoną do Cadinen, którą odnotowali średniowieczni kronikarze. Jedni wywodzą ją od imienia pruskiej księżniczki, Cadiny, inni od staropruskiego słowa kudyn, kojarzonego z jałowością, nieurodzajnością.


Od XV do początków XVII w. wieś należała do Bażyńskich. Najbardziej znana postać rodu - rycerz Jan z Bażyn - zasłynął jako jeden z założycieli Związku Pruskiego.

W 1898 r. Kadyny znalazły się we władaniu cesarza Niemiec Wilhelma II. Rok później zabrano się za przebudowę istniejącego pałacu na letnią rezydencję władcy. U wylotu jednego z potoków spływających z Wysoczyzny Elbląskiej założono wówczas cegielnię. Okazało się, że tutejsze iły są doskonałym surowcem. W 1905 r. uruchomiono Zakład Majoliki (majolika to rodzaj bogato zdobionego fajansu). Wytwarzano w niej rewelacyjne kafle oraz majolikowe cudeńka, które dziś są prawdziwymi rarytasami muzealnych i kolekcjonerskich zbiorów nie tylko w Polsce czy w Niemczech. Zakład był określany mianem cesarskiego. Wilhelm II interesował się jego produkcją, dokonując artystycznej oceny majolik.

Oprócz zakładu w Kadynach u stóp Wysoczyzny działało jeszcze kilka cegielni. Niektóre pracowały jeszcze długo po II wojnie światowej. Dziś niestety zakłady już nie istnieją. Dawne wyrobiska cegielniane porosła bujna roślinność. Obiekty Cesarskiej Majoliki w Kadynach stanowią obecnie prywatną własność.

3. Pałace i dwory

Okazuje się, że w samych Kadynach jak i okolicach znajduje się całkiem sporo zabytkowych pałaców i dworków, które potrafią zachwycić swoją urodą. Przedstawimy wam przynajmniej dwa z nich.

Pałac von Schliebenów (1688)

Barokowy pałac w Kadynach to budowla parterowa z piętrowym ryzalitem pośrodku fasady głównej. Pałac został zbudowany z inicjatywy Jana Teodora Schliebena w 1688 r.

Kolejnym jego właścicielem w latach 30.XVIII w. był Jan Ignacy Działyński,który dokonał pierwszej przebudowy. Kolejne lata,kolejni właściciele i przebudowy nadały pałacowi charakter klasycystyczny. Przełom wieków XIX/XX był czasem przejęcia majątku przez cesarza Wilhelma II, po tym kiedy to Artur Birkner zapisał wieś w testamencie właśnie jemu. Cesarz od pierwszej wizyty zakochał się w tej okolicy, sprowadził na pocz. XX w. architektów z Berlina i Kadyny wraz z pałacem gruntownie przebudował. Mieszkający tu od kilku lat wnuk Wilhelma II - ks. Ludwik Ferdynand z rodziną opuścił w 1944 r. majątek uciekając przed Rosjanami.

Kompleks pałacowy

Pałac barokowy był wielokrotnie rozbudowywany przez kolejnych właścicieli. Najstarszą jego część zbudował Jan Teodor Schlieben pod koniec XVII w. Zabytek ten jest budynkiem parterowym z piętrowym ryzalitem i ciekawie ukształtowanym, czterospadowym dachem. Ozdobę budowli stanowiło rozległe założenie parkowe. W sąsiedztwie pałacu stoją: dawny spichlerz z 1801 r., zwieńczony wieżyczką oraz okazała oranżeria z 1817 r. Pod koniec XIX w. właścicielem Kadyn został cesarz Wilhelm II. Nieopodal znajduje się stadnina koni.

 

4. Ruch i zdrowie

Kąpielisko, port, przystań

Piaszczysta plaża w Kadynach rozciąga się na długości 2 km a dno morskie na całym odcinku opada bardzo łagodnie. W okresie letnim to ciekawe miejsce oferuje liczne atrakcje, można tu m.in. wypożyczyć sprzęt wodny umożliwiający uprawianie coraz bardziej popularnych dyscyplin sportowych takich jak kitesurfing czy windsurfing. W 2009 r. pasjonaci obu tych dyscyplin sportowych założyli bazę na plaży Srebrna Riwiera.

W celu zwiększenia atrakcyjności Kadyn podjęto też rewitalizację obecnych terenów portowych oraz przystani jachtowych.

5. Rezerwaty

Rezerwat "Kadyński Las"

Miejscem godnym odwiedzenia jest rezerwat "Kadyński Las". Leży w pobliżu zachodniej granicy Wysoczyzny Elbląskiej i graniczy z parkiem otaczającym barokowy pałac w Kadynach. Szczególnie cenny jest tutaj starodrzew bukowy (liczący ok. 200 lat). oraz rzadkie i chronione rośliny, m.in. kruszczyk siny, lilia złotogłów, konwalia majowa, marzanka wonna.

Rezerwat "Buki Wysoczyzny Elbląskiej"

Miejscem, które warto zobaczyć jest rezerwat "Buki Wysoczyzny Elbląskiej". Leży on na wschód od miejscowości Łęcze. To ciekawe miejsce porastają okazałe stare dęby, graby i wiązy, a runo leśne rzadkie gatunki roślin, m.in. manna gajowa, lepiężnik biały i przetacznik górski. Wśród chronionych gatunków obecnych na terenie rezerwatu można wymienić także: konwalię majową, marzankę wonną, paprotkę zwyczajną, bluszcz pospolity, skrzyp olbrzymi, wilcze łyko oraz widłaka jałowcowatego.

6. Zabytkowe budynki

Budynek dawnej szkoły w Kadynach, a właściwie zespół budowli to dzisiejszy ekskluzywny hotel "Srebrny Dzwon" z zapleczem restauracyjnym i konferencyjnym. Szkoła wybudowana została w latach 1902-1905, a zaprojektowana przez słynnego architekta Konrada Steinbrechta. Szkoła działała do końca lat 90-tych XX wieku. Po jej likwidacji część budynku przeznaczono na mieszkania. Po sprywatyzowaniu obiekty zostały pięknie odrestaurowane. Przeszłość przypomina posrebrzany dzwon, który kiedyś odmierzał czas lekcyjny i zapewne od niego pochodzi nazwa hotelu. W tym czasie również dzięki cesarzowi powstała nowa zabudowa wsi w tak zwanym stylu zakonnym. Świetnie zachowana architektura, mnóstwo detali można podziwiać w Kadynach do dziś, spacerując uliczkami miejscowości.

Klasztor franciszkanów

Dawny klasztor franciszkanów położony jest na skraju wysoczyzny. Został założony w latach 1682-1683, w miejsce staropruskiego grodziska, a po latach rozwiązany przez władze pruskie w 1826 r. Z zespołu budynków klasztornych z XVIII w. zachowały się jedynie mury kościoła i część budynku mieszczącego pokoje gwardiana (przełożonego domu zakonnego).

Ruiny kościoła zwanego "Świątynią Pokoju"

W odległości kilkudziesięciu metrów od starego cmentarza ewangelickiego w Kadynach znajdują się ruiny kościoła ewangelickiego nazywanego "Świątynią Pokoju". Wprawdzie pozostały z niej tylko urywki fundamentów, ale obiekt wart jest zapamiętania.

Projektantem kościoła był Arthur Kickton z Poczdamu. Obiekt wybudowany w stylu neogotyckim w latach 1913-1917 na polecenie cesarza Prus Wilhelma II. W owym czasie Kadyny były letnią rezydencją pary cesarskiej. Jednak kościół poświęcono w 1920 roku bez obecności cesarza który był już na wygnaniu w zamku Doorn. Była to budowla jednonawowa z wyodrębnionym, nieco niższym prezbiterium, przykryta sklepieniem gwiaździstym. Od południa dostawiono do korpusu strzelistą wieżę oraz podcienia z trzech stron. Stworzono budowlę o doskonałej akustyce,wykonano wspaniały wystrój wnętrz ze wszystkimi możliwościami technicznych i artystycznych miejscowej cegielni i fabryki majoliki.

Świątynia przetrwała zawieruchy wojenne, niestety w 1958 roku została rozebrana na polecenie władz komunistycznych. Dlaczego? Nie była pierwsza ani ostatnia... Główny ołtarz tej świątyni możemy podziwiać w elbląskiej katedrze. Cegłę z rozbiórki także wykorzystano m.in. przy remontach elbląskich kościołów.

Dawny cmentarz ewangelicki

Dawny cmentarz ewangelicki w Kadynach znajduje się przy drodze polnej zwanej "Drogą Kościelną", kilkadziesiąt metrów od ruin kościoła ewangelickiego "Świątynia Pokoju". Ta zapomniana nekropolia kilka lat temu została uporządkowana przez młodzież gimnazjum w Tolkmicku w ramach projektu "Ślady przeszłości", we współpracy z Nadleśnictwem Elbląg. Teren obsadzono cisami i jałowcami i utwardzono miejsca między pozostałymi grobami. Postawiono drewniany krzyż i pamiątkowy kamień ze słowami: „Pamięci tych, którzy żyli tu przed nami”. Na cmentarzu tym pochowany jest m.in. właściciel dawnej restauracji Fritz Gottschalk.

powrót do archiwum
Dodaj nowy obiekt

Regiony

Okolice Morąga

Bogaczewo Kretowiny Morąg

Zalew Wiślany i okolice Elbląga

Braniewo Frombork Kadyny Elbląg

Okolice Iławy

Iława Rybno

Okolice Mrągowa

Święta Lipka Sorkwity Mrągowo

Okolice Ełku

Olecko Ełk

Kraina Węgorapy

Gołdap Węgorzewo

Kraina Wielkich Jezior Mazurskich

Krutyń Ryn Ruciane - Nida Giżycko Mikołajki

Okolice Olsztyna

Lidzbark Warmiński Szczytno Olsztynek Ostróda Olsztyn

Porównywarka

Mój notes

Ta strona używa ciasteczek (Cookies). Dowiedz się więcej o celu ich używania - przeczytaj naszą politykę prywatności. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami swojej przeglądarki.
Tak, rozumiem.